|
 |
« : 29 Haziran 2008, 06:03:07 » |
|
HÜMEZE-LÜMEZE
Hümeze-Lümeze lime denir?
Hümeze: İnsanlara eliyle dokunup hareket eden ve onları davranışlarıyla incitendir.
Lümeze: İnsanlara hakaret edip onları haksız yere ayıplayandır.
Yüce Allah c.c buyuruyor:
“Arkadan çekiştiren,güzü ile kaşı ile her kimsenin vay haline.” (Hümeze suresi: 1 )
KOĞUCULUK- SÖZ TAŞIMAK
Koğucu kime denir?
Başkasının sözünü,kimin aleyhinde konuşulmuşsa onu nakletmektir.Belirmesi hoş görülmeyen nesneyi belirtmekte nemmamlığa-koğuculuğa girer.Bu belirtme ister söz ile ister yazı ile,ister işaret yada imâ ile olsun,hepsi nemmamlığı-söz taşımaya girer.
Resulü Ekrem (s.a.v. ) Efendimiz :”cennete nemam (Koğucu ) giremez.” Buyurmuştur.
İnad kimdir?
İnad, çirkin ve kötü bir huydur.Doğru olanı bildiği halde,Hakkı inkar etmektir.İnatçı, tartışmada kurala aykırı olarak ağız kalabalığı ile karşısındakini alt etmeye çalışır.
Hırsız kime denir?
Hırsız başkasına ait bir malı gizli yoldan haksız olarak almaktır.Çalışmadan,emek sarf etmeden mideyi haram ile doldurmaktır.
Kur’an-ı Kerim de :” Erkek hırsızla kadın hırsız haksız yoldan elde ettiklerine bir ceza olarak – ellerini kesin …” (Mâide suresi :38 ) buyrulmuştur.
Başkasının az ve ye çok olsun malını haksız yere ve ya rızası olmayarak almak yani çalmak veya gasp etmek haramdır.
Su-ı zan nadir?
Kişinin başkası hakkında kötü düşüncede bulunmasına “su-i zan” denir.Kalbin sırlarına ancak,gâipleri çok iyi bilen Allah c.c vakıftır.başkası haberdar olamaz.
Cenâb-ı Hakk ,Kur’an da şöyle buyurmaktadır: “Ey iman edenler ! zannın bir çoğundan kaçının.çünkü bazı zan vardır ki, günahtır.” (hucurat suresi:12 )
Allah ve mümin ler hakkında vehim ve şüphe yollu su-i zan sahibi olmak, haramdır.
Su-i zan neden doğar?
Su-i zan aslı olmayan kuruntuların kişide üstün gelmesinden,kötü ahlaktan doğar.
TECESSÜS KİME DENİR?
Tecessüs Allah’ın kullarını,Allah’ın örtüsü altında bırakmamak,onların gizli taraflarını anlamaya çalışmak,bir şeyin iç yüzünü araştırmak demektir.
İbn-i mes’ud (r.a )’dan rivayet edilmiştir ki,ona bir adam getirildi ve şöyle denildi:
__Bu filan kişidir sakalından şarap damlıyor,dedi ki
__Biz kusur aramaktan nehy olunduk.Ancak bize bir şey (apaçık) görünürse ona göre durum alırız.
HASED NEYE DENİR?
Kendisinde nimet bulunan kimsenin nimetini hoş görmemektir.Hasetçi,ancak meleklerin lanetine ve kinine,halkın nefretine hesap yerinde de perişanlığa ve azaba uğrar.
Haset nerelerde caizdir?
Haset ancak iki yerde caizdir:
1. bir kişi ki,Allah ona mal vermiş,oda bu malı hak yolunda sarf etmiştir.
2. Bir kişi ki,Allah ona ilim vermiş oda bu ilimle amel etmiş ve o ilmi insanlara öğretmiştir.(yani malını Allah yolunda harcadı ve ilmi ile amel etti ve o ilmi insanlara da öğretti diyerek haset edebilir kıskana bilir ve haset ettiği için o kişide Allah için böyle şeyleri yapar,böylelikle iyilik yapmaya başlaya bilir)
GIPTA NEYE DENİR?
Gıpta: kişi (kalpten geçen hasetle),haset edilen kişinin nimetinin yok olması istemez de kendisi için o nimetin bir mislini isteyecek olursa bu haset değildir,gıpta ve güzel bir şeyi arzu etmektir.Dini hususlarda mendup tur.dünyevi hususlarda ise istenmeyen bir hırstır.
KÖTÜ LÂKAP TAKMAK
Kötü lâkap,bir Müslüman ın diğer bir Müslüman’a onun hoşlanmayacağı tarzda hitap etmesi,takılan lâkapla tanınma zarureti varsa,o takdirde takılan lâkapla çağırmakta bir sorun yoktur.iyi lâkap caizdir.
|
Dini Konular